Posted By
Naprawa maszyn CNC – diagnostyka usterek wrzecion i układów napędowych

W zakładach wykorzystujących obróbkę numeryczną sprawność urządzeń ma bezpośredni związek z organizacją produkcji, terminami realizacji zleceń i kontrolą jakości gotowych elementów. Nie wszystkie kłopoty techniczne prowadzą zaraz do zatrzymania maszyny. Niekiedy pierwszym sygnałem jest zmiana czasu wykonywania cyklu, większa liczba braków lub konieczność częstszego korygowania ustawień.

Takie sytuacje wymagają sprawdzenia, czy źródłem trudności są warunki obróbki, zużycie narzędzi, sposób zamocowania przedmiotu, czy też nieprawidłowości w działaniu samego urządzenia. Warto zwrócić uwagę na to, czy problem występuje przy każdym programie, czy jedynie podczas wybranych operacji. Ta różnica ma znaczenie podczas ustalania dalszego postępowania. Jeżeli nieprawidłowość pojawia się regularnie w tej samej chwili cyklu, pomocne może być przeanalizowanie zapisów sterownika i parametrów wykonywanego zadania. Z kolei odchylenia występujące bez wyraźnego schematu mogą wymagać dłuższej obserwacji a także sprawdzenia kilku układów równocześnie. Dobrze dopasowana ocena sytuacji umożliwia ograniczyć przypadkowe zmiany ustawień, które niekiedy utrudniają późniejsze znalezienie rzeczywistej przyczyny kłopotu.

Istotnym elementem utrzymania urządzeń w ruchu jest planowanie czynności kontrolnych na podstawie warunków eksploatacji, a nie jedynie kalendarza. Maszyna pracująca w systemie wielozmianowym podlega innym obciążeniom niż urządzenie wykorzystywane sporadycznie do wykonywania pojedynczych szczegółów. Dlatego serwis maszyn CNC może obejmować zarówno okresowe sprawdzenie kluczowych układów, jak i bardziej gruntowną ocenę ich stanu. Kontroli podlegają w głównej mierze poziom i sposób podawania środków smarnych, stan prowadnic, mocowanie narzędzi, działanie układu chłodzenia oraz dokładność ruchów poszczególnych osi. W współzależności od konstrukcji obrabiarki sprawdzenia mogą wymagać też magazyn narzędzi, automatyczny zmieniacz, osłony teleskopowe i elementy odpowiedzialne za odprowadzanie wiórów. Pominięcie pozornie drobnej czynności może z zdarza się, że doprowadzić do większych trudności, przykładowo wówczas, gdy zanieczyszczenia ograniczają ruch mechanizmu lub niewłaściwe smarowanie przyspiesza zużycie współpracujących powierzchni. W codziennej praktyce ważne jest też rozróżnienie czynności, które operator może wykonywać w zgodzie z instrukcją obsługi, od prac wymagających odpowiednich uprawnień i wiedzy technicznej. Taki podział pomaga właściwie organizować obowiązki oraz ogranicza ryzyko niekontrolowanych zmian w ustawieniach maszyny.

Zakres działań podejmowanych po wystąpieniu awarii zależy od miejsca uszkodzenia, dostępnych informacji i skutków, jakie problem wywołuje podczas pracy. Naprawa maszyn CNC może dotyczyć układów mechanicznych, elektrycznych, pneumatycznych lub elementów sterowania. W sytuacji mechaniki analizuje się w głównej mierze luzy, zużycie łożysk, stan sprzęgieł i dokładność prowadzenia osi. Przy usterkach elektrycznych sprawdzenia mogą obejmować zasilanie, przewody, połączenia, czujniki oraz działanie napędów. Niektóre objawy mają kilka możliwych przyczyn, dlatego przed wymianą części powinno się ustalić, jakie pomiary lub testy pomogą je rozróżnić. Np alarm związany z pozycjonowaniem może wynikać zarówno z problemu z odczytem położenia, jak i z oporów mechanicznych albo nieprawidłowych parametrów ruchu. Dodatkowym utrudnieniem bywa sporadyczne występowanie błędu, zwłaszcza gdy pojawia się dopiero po rozgrzaniu urządzenia albo w trakcie określonego obciążenia. W tak zaistniałej okoliczności jednorazowe uruchomienie testowe może nie wystarczyć do odtworzenia błędy. Znaczenie ma również dostęp do dokumentacji technicznej, kopii ustawień sterownika i informacji o wcześniejszych interwencjach. Po zrealizowaniu prac powinno się ocenić działanie naprawionego układu, sprawdzić odpowiednie parametry oraz ustalić, czy niezbędne są dodatkowe pomiary dokładności lub próby obróbcze.

Osobnym zagadnieniem jest wpływ przestoju na planowanie produkcji i koszty utrzymania parku maszynowego. Wymiana podzespołu może być relatywnie krótka, niemniej jednak przywrócenie urządzenia do pracy nie zawsze kończy się w chwili zamontowania nowej części. Czas może być potrzebny na regulację, konfigurację sterowania, wykonanie prób i kontrolę pierwszych detali. W przypadku starszych obrabiarek trudność stanowi nierzadko zdobycie szczegółu o odpowiednich parametrach, ponieważ oczywiście nie każdy zamiennik będzie współpracował z istniejącym układem. Z tego względu przy planowaniu prac uwzględnia się nie tylko i wyłącznie samą usterkę, lecz także dostępność części, możliwość zaprojektowania testów a także wpływ zatrzymania maszyny na pozostałe stanowiska. Przydatna jest dokumentacja zawierająca daty awarii, opis objawów, wykonane czynności i wyniki sprawdzeniu po naprawie. Umożliwia ona zauważyć powtarzające się problemy, porównać czas między kolejnymi interwencjami i oszacować, czy przyjęty harmonogram konserwacji odpowiada rzeczywistemu obciążeniu urządzeń. Jeżeli podobne błędy ukazują się po niedługim okresie od zaprojektowania prac, warto ponownie analizować warunki eksploatacji, ustawienia a także zależności między poszczególnymi podzespołami, zamiast ograniczać się do powtarzania tej samej czynności.

Sprawdź: przegląd maszyn cnc.